Welkom
Tijdschrift Zone bevat artikelen over thematisch spelend en onderzoekend leren met jonge kinderen. Docenten beschrijven hun ervaringen en hoe ze hier zelf vorm aan geven op school. Er worden boeken gerecenseerd die over dit onderwerp verschijnen. En er is aandacht voor recente wetenschappelijke inzichten en actualiteiten die aansluiten bij spelend en onderzoekend leren.

Bekijk hier alle interviews
Word abonnee
Bekijk hier de optiesRedactie
Neem contact op met de redactieAgenda
Zoneredactie
In de agenda leest u interessante activiteiten in de komende periode.

Praten over Ontwikkelingsgericht Onderwijs
Voorwoord bij de rubriek De Reeks
Bert van Oers
Er wordt veel gepraat over Ontwikkelingsgericht Onderwijs, zeker in tijden dat het (basis)onderwijs en de verwachtingen die mensen daarbij hebben, opnieuw onderwerp van discussie geworden zijn. ‘Hoe kunnen we de kansenongelijkheid terugdringen?’ is bijvoorbeeld een van de veel gehoorde vragen. Of: Hoe verbeteren we...
Villa Kakelbont:Veel talen, één verhaal
Hermien de Waard
Taal wordt begrijpelijker voor kinderen als de mondelinge taal wordt ondersteund door handelingen, gebruik van materialen, foto’s en prenten. Dat geldt zeker voor kinderen die niet of nauwelijks de Nederlandse taal spreken. Met het opbouwen van spelverhalen rond dagelijkse activiteiten creëer je kansen om met deze k...
Onderwijs met kwaliteit
In dit themanummer van Zone neemt kwaliteit een centrale plaats in.
Bij de zwemles gaat het wel goed …
Lorien de Koning
“De voor Nederland typerende scheiding tussen schoolsoorten, leerwegen en opleidingen maakt dat leerlingen met verschillende sociale achtergronden elkaar steeds minder vanzelfsprekend tegenkomen”, schrijft de Onderwijsraad. Dat het anders kán, dat laat Lorien de Koning zien: in het zwembad, tijdens de wekelijkse zwe...
De erfenis van Alexander Romanovi? Lurija (1902 – 1977)
Bert van Oers
Het belang van zijn erfenis van het werk van Lurija voor Ontwikkelingsgericht Onderwijs ligt op drie terreinen waarop hij funderend empirisch onderzoek heeft gedaan. Bert van Oers, bijzonder hoogleraar emeritus Cultuurhistorische Onderwijspedagogiek, vertelt welke deze zijn.
Kinderen gaan spelend de wereld in
Dorian de Haan
In september van 2019 nam Hilde Amse afscheid als docent van de PABO Almere en vierde ze haar 50-jarige onderwijsjubileum. Maar het is geen afscheid van OGO. In dit interview vertelt ze over haar doen en denken in de OGO-praktijk van de basisschool en de opleiding.
De kracht van samen
Job van Velsen
Steeds meer scholen beginnen een integraal kindcentrum, oftewel: een IKC. Professionals vanuit verschillende disciplines werken er samen onder één dak. Zo bieden zij kinderen – ook letterlijk - de ruimte om op eigen manier en tempo hun talenten te ontwikkelen. Job van Velsen van EtuConsult over de meerwaarde van dez...
Bouwen aan een IKC: verbinden van culturen
Kathy Spiteri
Hoe dan? Kathy Spiteri, teamcoach bij Stichting Kinderopvang Hoorn, kon zich er geen voorstelling van maken toen de wethouder van onderwijs het beeld schetste van de scholen van de toekomt: Alle voorzieningen voor de kinderen onder één dak en leerkrachten en pedagogisch medewerkers die samenwerken als één team. De p...
Samen professionaliseren: bouwsteen voor een IKC
Bea Pompert
Samen bouwen aan een IKC is ook een uitnodiging om samen te professionaliseren; leerkrachten en kinderopvangmedewerkers met hun eigen knowhow, ervaringen én vragen. Nascholer en onderwijsontwikkelaar bij De Activiteit, Bea Pompert, geeft een voorbeeld.
Kwaliteit in beeld: werken met de OGO-kwaliteitskaart
Lotte Hoebe en Astrid Kok,
Het inzetten van de OGO-kwaliteitskaart voor het inzichtelijk maken en realiseren van kwaliteitsverbetering: een wens die Tonny Bruin liet doorklinken in een eerder artikel in Zone. Nu ruim twee jaar later zullen wij op dit idee terugblikken en de eerste resultaten van het
lopende onderzoeksproject bespreken.
We wagen de Sprong: Zin in lezen in groep 3-4!
Marijke van Ek
Dit schooljaar besluiten de leerkrachten van de groepen 3-4 van Kindcentrum de Sprong in Rosmalen dat het anders moet met het leesonderwijs. De leesmotivatie bij kinderen wordt minder, ondanks dat ze veel met lezen bezig zijn. Daarnaast zijn de niveauverschillen bij aanvang van het schooljaar erg groot. Hoe pakken z...
'De ruimte
Hanneke Verkleij
Op kindcentrum STip in Swolgen/Tienray werken de kinderen en de leerkrachten in de hele school aan het thema ‘De ruimte’. Hanneke Verkleij volgt het met haar camera.
Schrijfonderwijs doet ertoe!
Tonny Bruin
Hoe ontwikkel je kwalitatief goed schrijfonderwijs? Het schrijfportfolio wordt op De Horsthoek in Heerde als een ‘levend’ groeidocument gebruikt ter ondersteuning van het proces van ontwerpen, uitvoeren, volgen van en reflecteren op schrijfactiviteiten.
Kort
Bea Pompert
In kort bespreekt Bea Pompert het boek De vliegtuigklas van Carolien Frijns.
OGO blijft in ontwikkeling!
Marjolein Dobber
Het afscheid van Bert van Oers als bijzonder hoogleraar Cultuur-Historische Onderwijspedagogiek is een mooi moment om stil te staan bij de onderzoeksagenda voor het Ontwikkelingsgericht Onderwijs (OGO) voor de komende vijf jaar. Welke onderwerpen zijn van belang om OGO verder te ontwikkelen? Denk je met ons mee?
Van de redactie
B&B
Juf, woon jij in de huishoek?
Lotte Blom en Inge Haarsma
Geen speelgoedkopjes, maar kopjes van porselein, en van het echte koffiezetapparaat ontbreekt alleen het snoer. Hoe maak je het spel zo realistisch mogelijk? Hoe maak je samen een huishoek waar je echt in zou willen wonen?
Rijke leeromgeving
Chiel van der Veen
“Wij creëren een uitdagende, stimulerende leeromgeving.” “Binnen de rijke leeromgeving van onze school ontmoeten, ontwikkelen en ontplooien de leerlingen zich.”
De flexibiliteit van OGO
Dorian de Haan
Bij zijn afscheid als bijzonder hoogleraar Cultuurhistorische onderwijspedagogiek kijkt Bert van Oers terug op de ontwikkeling van OGO. Zo gaat hij bijvoorbeeld in op hoe hij in samenwerking met de praktijk onderzoek naar schematiseren en spel heeft gedaan. Ook geeft hij aan welke onderzoeksthema’s volgens hem nog v...
Een winkel op school
Femke Zeegers
Bert van Oers gaat stoppen. “Wie gaat stoppen?” vragen de kinderen in groep 8 van De Bolster in Gilze zich af. Dus... we gaan op onderzoek. Wie is die Bert en wat heeft hij geschreven?
Rooster jezelf in!
Bea Pompert
Roosters worden op veel scholen gezien als beknellend en belemmerend. “Ik voel me ingeroosterd en afgerekend”, verzucht een leerkracht die Bea Pompert ontmoet tijdens een workshop over spel en onderzoek in de klas. Dat kan volgens haar toch niet de bedoeling zijn van het vak.
Hoe overleef je het eerste jaar voor de klas?
Jolien Ruiter
In dit artikel lezen we hoe Jolien Ruiter haar eerste jaar als startende leerkracht ervaart.
Spelen met water
Hanneke Verkleij
De Windroos in Nijmegen is een school voor speciaal basisonderwijs (sbo). In 2010-2011 is de school gestart met de schoolbrede implementatie van OGO-onderwijs.
Een goed gesprek, daar leer je van!
Bea Pompert
In dit artikel laat Bea Pompert zien hoe leerkrachten erin slagen uitdagende gesprekken te voeren die ontwikkeling bevorderen. Het gaat om ontwikkeling in taal, denken en sociale vaardigheden. Ook motorische ontwikkeling, verbeelden en kunstzinnige vorming komen aan bod.
Baby’s in een rijke speelleeromgeving: kinderspel?
Susanne Hoogland
Kunnen baby’s meedoen in het thema? Onderwijsadviseur Susanne Hoogland neemt ons mee naar een babygroep waarin het thema ‘Muziek’ leeft en iedereen deelneemt.
“Juf, waar is de kermis?”
Inge Welles-Jacobs
Ontwikkelingsgericht onderwijs bij kleuters in het speciaal onderwijs; Inge Welles-Jacobs, unitregisseur en leerkracht bij de Talentencampus Venlo vertelt er over aan de hand van het thema Kermis.
Kort
Een symposium over Wetenschap en Techniek, cursussen Zin in lezen en een cursus OGO-specialist; allemaal te lezen in Kort.
Van de redactie
Redactioneel
Hoog inzetten
Hermien de Waard
Hermien de Waard, nascholer en onderwijsontwikkelaar bij De Activiteit, betoogt in deze column dat pedagogisch medewerkers niet altijd serieus genomen worden als het gaat om het aanbod van literatuur.
Spelend leren in groep 3?
Sandra Broekhoven
In deze column vertelt Sandra Broekhoven, leerkracht in groep 3 op de Emmausschool in Rotterdam, hoe het volgen van de opleiding Jonge Kind Specialist haar lesgeven heeft veranderd.
Het gesprek doet het hem
Dorian de Haan
Op de Katholieke PABO Zwolle (KPZ) wordt Ontwikkelingsgericht Onderwijs van oudsher stevig neergezet. Marjolein Klompe, Dirkje Visser en Ria Colenbrander zijn betrokken bij de ontwikkeling en uitvoering van het OGO-onderwijs op KPZ, in de opleiding Pedagogisch Professional Kind en Educatie en de post-HBO-opleiding J...
Ontwikkelingsgericht Onderwijs in pabo Viaa
Truus Visser
Op Hogeschool Viaa in Zwolle wordt gewerkt vanuit het VOL-concept (Vormend en Onderzoekend Leren). Daarom maken de studenten al vanaf de start kennis met Ontwikkelingsgericht Onderwijs (OGO).
De brievenbus van groep 4
Jorelijn Aalvanger
Waarom moet er een postzegel op een envelop? Hoe zou het zijn om een postbode te zijn? Hoe komt een pakketje bij mij thuis terecht? Dit zijn vragen die bij de kinderen van groep 4a van CBS Het Startblok in Harderwijk opkomen als ze aan post denken. Drie weken gaan ze werken aan het thema ‘Post’.
Op studiereis naar Artis
Ester van Oers
Na de kerstvakantie starten de groepen 1-2 met het thema ‘Artis’. Het thema 'Artis' komt dat regelmatig terug op de De Archipel in Amsterdam, omdat ze de luxe hebben dat de school zo dicht bij de dierentuin is. Hoe maak je zo'n uitje zo zinvol mogelijk?
OGO en het brein
Bert van Oers
Jelle Jolles schreef in 2015 een artikel in Zone met als titel: ‘Onderwijs, hersenen en cognitie: de kloof overbrugd?’ Bert van Oers gaat nu, vier jaar later, op deze vraag in vanuit de onderwijspedagogiek.