Welkom
Tijdschrift Zone bevat artikelen over thematisch spelend en onderzoekend leren met jonge kinderen. Docenten beschrijven hun ervaringen en hoe ze hier zelf vorm aan geven op school. Er worden boeken gerecenseerd die over dit onderwerp verschijnen. En er is aandacht voor recente wetenschappelijke inzichten en actualiteiten die aansluiten bij spelend en onderzoekend leren.

Bekijk hier alle interviews
Word abonnee
Bekijk hier de optiesRedactie
Neem contact op met de redactieDe kunst van het aanrommelen
Lotte Blom
Lotte Blom, leerkracht op de Julianaschool in Schagen, wil creatieve processen bij kinderen op gang brengen die hen stimuleren in zowel hun brede ontwikkeling als hun specifieke kennis en vaardigheden. Ze vertelt hoe je dit kunt aanpakken.
De OGO-kartrekker
Tonny Bruin en Inge Haarsma
Op scholen waar vernieuwing een centrale plek heeft is het nodig dat dit gecoacht en ondersteund wordt. Hier is een plek weggelegd voor de OGO-kartrekker. De docenten Tonny Bruin en Inge Haarsma beschrijven de rol van een coach die gericht is op vernieuwing en de cursisten van 2018 delen hun ervaringen.
Regisserend spel en tweede taalverwerving
Bea Pompert
Op Villa Kakelbont in Den Helder verzorgen de leerkrachten onderwijs aan nieuwkomers. Kinderen van over de hele wereld komen bij elkaar met hun eigen geschiedenis en verhalen. Zij gaan in een veilige omgeving samenspelen, samen aan de slag en natuurlijk Nederlands leren.
Wij bouwen
Hanneke Verkleij en Tonny Bruin
Op de Jan Thiesschool in Rolde speelt in de onderbouw het overkoepelende thema ‘Wij bouwen’. Een beeldverhaal.
Een bruilof in het kasteel
Anoek Haarbosch
Anoek Haarbosch van basisschool De Bolster in Gilze werkt in het thema ‘Feest’ met haar groep 1-2 toe naar de bruiloft. In haar verhaal lezen we hoe zij activiteiten aan elkaar verbindt. En hoe zij samen met de kinderen tot een rijk activiteitenaanbod komt waarin alles in dienst staat van de sociaalculturele praktij...
Agenda
Bekijk hier de agenda
Kort
Op woensdag 30 oktober neemt Bert van Oers afscheid als bijzonder hoogleraar Cultuurhistorische Onderwijspedagogiek op de Vrije Universiteit. Een aankondiging van een symposium en zijn afscheidsrede.
Redactioneel
Redactioneel
In dit nummer
Bekijk hier de inhoudsopgave van deze editie.
Help… buitenspelende kinderen verdwijnen!
Alies Zaal
Ondanks dat kinderen buitenspelen leuk vinden, doen ze dat steeds minder. Daar moet maar eens verandering in komen vindt Alies Zaal.
Handen uit de mouwen!
Greetje Noorlag
De kinderen in de klas van Greetje Noorlag masseren elkaar. In deze column legt zij uit waarom dit een waardevolle activiteit is.
Samen zorgen voor de wereld
Dorian de Haan
Almere krijgt een ecologische basisschool: De Verwondering. In dit artikel vertelt de architect, Daan Bruggink, wat de principes van ecologisch bouwen zijn en de directeuren van de school, Miranda
van der Kamp en Paula van Kuijk, hoe dit type bouwen en Ontwikkelingsgericht Onderwijs samen komen.
De rijkdom van het bewegingsspel
Bert van Oers
'Bewegen als spel’ is een onderdeel van een authentieke kindercultuur, een cultuur die vaak doorgegeven wordt zonder directe tussenkomst van volwassenen. Met concrete voorbeelden bespreekt Bert van Oers de betekenis van dit spel voor de ontwikkeling van jonge kinderen.
De ober-oefenhoek
Petra Büchner
In groep 1-2A op basisschool Het Kompas in Rotterdam ontstaat een ober-oefenhoek tijdens de
laatste fase van het thema ‘Naar het pannenkoekrestaurant’. Petra Büchner beschrijft de aanloop
naar eten in hun eigen restaurant.
Huis voor Harry op de babygroep
Michelle Nijhuis
De babygroep van Kinderopvang Pipeloi in Wageningen heeft het boek ‘Huis voor Harry’ gekregen als cadeau bij de nationale peutervoorleesdagen. De pedagogisch medewerkers denken na over de themaplanning bij dit boek. Wat valt er voor baby’s aan dit boek te beleven en te ervaren?
Ruimte om te bewegen
Linda de Vries en Levineke van der Meer
Kinderdagverblijf K’nijntje in Den Helder heeft een buitenruimte waar veel te bewegen valt. De kinderen ontwikkelen zich steeds verder in het bewegingsspel. Niet door spel lesjes, maar door interessante materialen die uitdagen tot bewegen en waar je moeilijke bewegingen voor nodig hebt.
Met de tover-pimpshop blijf je in beweging!
Lorien de Koning
Op OBS Stapelhof in de Zeeuwse plaats Renesse zet leerkracht Miranda Minderhout in op bewegen door letterlijk de ruimte te nemen. Aan haar groep 8 zit de aula verbonden, een binnentuin, het technieklokaal en er is vlakbij een deur naar buiten toe. Doordat kinderen de ruimte hebben hoort bewegen er gewoon bij.
In de leer bij de stoftovenaars
Bea Pompert en Marjolein ten Cate
Groep 7-8 van leerkracht Marjolein ten Cate heeft zijn eigen naaiatelier: ‘De Stoftovenaars’. Het is een bedrijf met een missie. De producten van het atelier worden gemaakt met reeds bestaande materialen en naar eigen ideeën. Drie kinderen en hun leerkracht vertellen over het reilen en zeilen in het atelier.
Hé, ho, hé, ho, buitenspelen doen wij zo!
Susanne Hoogland
Corry, leerkracht van groep 1-2 op De Hoge Ven in Warmenhuizen, brengt haar thema ‘Sneeuwwitje’ letterlijk naar buiten. Hoe doet ze dat en welke keuzes maakt ze, want: waarom zou je het spelen over het thema onderbreken tijdens het buitenspelen?
Buiten in beweging
Hanneke Verkleij
Buiten in beweging is ook leren met je lijf. Op het plein van basisschool ‘De Werkschuit’ in Haarlem gebeurt dat iedere dag. Het plein is niet groot, maar dat vormt geen belemmering. Prikkels tot uitdaging genoeg, en ook verzinnen deleerlingen spelactiviteiten zelf.
Een beeldverhaal.
Engelse les: words enacted
Fiona Whelan en Dr. Diny van der Aalsvoort
Op basisschool De Kleine Reus in Amsterdam werden drie Engelse lessen aan leerlingen van groep
7 gegeven in combinatie met theater. Het moet hen bewust maken van de verbinding tussen verbale taal en lichaamstaal.
Outdoor learning in the early years
Brechje Verhelle
Outdoor Learning in the Early Years’ is een uitgebreid boek om een kwalitatieve buiten speelleeromgeving te creëren. Het geeft een raamwerk voor de leerkracht om de eigen praktijk te onderzoeken en om een rijke buiten speel-leeromgeving te ontwerpen voor kinderen tussen de 2-8 jaar.
Kort en Agenda
Bekijk hier de agenda van deze editie.
Inleven in een kunstenaarsrol
Hanneke Verkleij en Marte van Vliet
Kinderen zich écht in laten leven in de rol van een kunstenaar. Voor haar pensioen wil leerkracht Toos Boonen van De Kleine Reus in Amsterdam haar leerlingen laten ervaren hoe dit is. Een beeldverhaal door Hanneke Verkleij met teksten van Marte van Vliet.
Initiatieven van kinderen leiden tot krachtige spelactiviteiten
Linda Pluk-van Deurzen
Leerkracht Linda Pluk- van Deurzen ervaart in het thema Dierentuin hoe krachtig het werkt als kinderen ruimte krijgen om initiatieven te nemen. In dit artikel vertelt Linda hoe zij en haar collega’s het thema opgestart hebben en hoe vervolgens J-me (spreek uit: Jaimy) opbloeit en de expert wordt in het maken van fol...
Ons verhalenboek mooier maken!
Marja Zomers en Nanette Wagenaar
In groep 3 van basisschool De Werkschuit in Haarlem werken Marja Zomers en Nanette Wagenaar aan een transitie van methodisch naar ontwikkelingsgericht leren lezen en schrijven. Samen ontwerpen ze activiteiten waarin ze vaardigheden van de kinderen stimuleren maar ook hun eigen begeleidersvaardigheden verder ontwikke...
Gezellige praat in de poepstraat
Nanette Wagenaar
Steeds vaker belanden kinderen op de zogenaamde ‘poeppoli’ van het ziekenhuis, omdat ze hun ontlasting ophouden (Algemeen Dagblad, 6 oktober 2017). Als oorzaak worden daar vieze toiletten op school voor genoemd. Deze zouden oud zijn en stinken. Maar of de kinderen op De Werkschuit in Haarlem een poeppoli nodig hebb...
Co-teaching in Ontwikkelingsgericht Onderwijs
Susan den Boer, Marte van Vliet
Samen lesgeven en leren van elkaar door als evenwaardige partners aan de slag te gaan. Marte van Vliet en Suzan den Boer beschrijven hoe er op De Kleine Reus in Amsterdam gebruik gemaakt wordt van co-teaching om het thematiseren in de klas te verrijken.
Rekenen in de ijssalon
Ester van Oers
In groep 1-2 van leerkracht Michelle op De Archipel in Amsterdam is het thema voor de komende periode ‘de ijssalon’. Michelle wil in dit thema de reken-wiskundeactiviteiten meer verbinden aan het thema. Hoe pakt ze dat aan?
Identiteit
Wim Wardekker
In de media duikt een term als ‘identiteit’ tegenwoordig regelmatig op, vaak in relatie tot nationalisme of tot specifieke groepen in de samenleving. De identiteit van groepen of van naties heeft blijkbaar te maken met wat ons zowel verbindt als onderscheidt. Maar bestaan die overeenkomsten wel of een ideaalbeeld? E...
Ontwikkelingsgerichte driehoeksgesprekken tussen kind, ouder en leerkracht
Simone Vereijken
"Voor de (meeste) ouders bij ons op school is onze visie op leren met de nadruk op de brede ontwikkeling niet goed bekend", zegt Simone Vereijken van Basisschool 't Schrijverke. Daarom zetten ze op de school driehoeksgesprekken in om hen te laten zien waar hun school sterk in is.
Doelen zijn van ons allemaal!
Tonny Bruin
Op basisschool De Diamant in het Kristal in Apeldoorn wordt gewerkt aan evalueren en in beeld brengen van resultaten van spel en onderzoek. Het is de bedoeling dat het portfolio van de kinderen in de toekomst aangevuld gaat worden met evaluaties van spel en onderzoek.
Wat is de bedoeling van onderwijs?
Marjolein Dobber
In dit artikel gaan we terug naar de basisvraag: waartoe dient ons onderwijs? Vervolgens wordt duidelijk hoe je samen met de kinderen in je groep aan de slag kunt gaan met het stellen van doelen en daarop reflecteren.
Even buiten kijken!
Lotte van der Tuuk, Lottie Lugtmeijer en Nicolle Grootelaar
Schoolbezoeken om een ‘kijkje in de keuken’ bij elkaar te nemen. Leerkrachten van basisschool De Fontein op Texel maken een uitstap naar De Julianaschool in Schagen om te kunnen leren over ontwikkelingsgericht Onderwijs. Leerkracht Lotte beschrijft hoe dit is gegaan en wat het oplevert.
'All inclusive', een directeur in beeld
Levineke van der Meer
Loes Viset is jarenlang directeur van Basisschool Het Plein in Rotterdam. In dit artikel vertelt zij over inclusiviteit als visie en persoonlijke motivatiebron en de manier waarop zij dat als directeur binnen deze school vormgeeft. Een verhaal van een bevlogen directeur op een stadsschool waar idealen en de dagelijk...
Tin un dushi ariña
Hermien de Waard
Onderwijsontwikkelaar en nascholer Hermien de Waard beschrijft hoe pedagogische medewerker Chila de kinderen van BSO Het Spectrum na schooltijd een pastechi (een Arubaanse pastei) laat maken.