Tijdschrift Zone

Wat ik mijn leerlingen gun, veerkracht, kan ik het best uitleggen aan de hand van het kamp in groep 8. In de 24 jaar dat ik meega, zijn de ingrediënten voor het kamp nooit veranderd: Texel, een enthousiaste kampcrew, blije leerlingen, weinig slaap, veel gelach en altijd wind tegen. Toch heb ik gaandeweg een verander...

Sigrid Olivier bezoekt een workshop over muziek en taal in spelverhalen. Met een hoofd vol ideeën gaat ze naar huis en bedenkt het spelverhaal ‘Hoor je de muziek?’. Samen met de peuters uit haar groep ontdekt Sigrid wat muziek doet met kinderen en professionals. Het thema slaat zelfs aan bij ouders.

In de kinderopvang wordt een ochtend peuteropvang vaak aangevuld met een middag bso. Veel professionals die met Startblokken op de peuteropvang werken, nemen deze aanpak ook mee op de bso. In veel trainingen komt dit onderwerp aan bod: hoe geef je Startblokken vorm in de beperkte tijd en drukte van de bso? Je ontdek...

Een kijkje over de grens van je eigen vakgebied kan enorm inspireren. Zaken die je vanzelfsprekend vindt, komen in een ander licht te staan. Of je wordt juist in je ideeën bevestigd doordat je ontdekt dat er ook buiten je directe omgeving mensen zijn die jouw perspectief delen. Dit gebeurde allebei in een project wa...

In de zoektocht naar passende, effectieve vormen van instructie is er de afgelopen decennia steeds meer aandacht gekomen voor strategieën als modelling. [1] Zulke instructiestrategieën zijn met name uitgewerkt voor het taalonderwijs, waarbij de leerkracht bijvoorbeeld hardop voordoet welke stappen je zet om tot begr...

Bakker en Vervaet hebben op één punt gelijk in hun opiniestuk in het NRC over het leesonderwijs op basisscholen: geen kind is hetzelfde en al op heel jonge leeftijd verschillen zij in hun geletterde ontwikkeling. Sommige vierjarigen lezen al mee tijdens het voorlezen en schrijven krabbelbriefjes, maar dit geldt niet...

In de groepen 3/4 hebben we het thema ‘Wij gaan de ruimte in’ gedraaid. Hierbij zijn in beide leerjaren lees-schrijfactiviteiten uitgevoerd, die ontworpen zijn in HOREB (digitaal leerlingvolgsysteem). De kinderen lezen een boek, praten over onbekende planeten en ze tekenen, schrijven en reviseren. Ondanks de grote v...

We hebben een grote bouwhoek in de klas én een bouwhoek op de gang, uitgerust met allerlei materialen zoals dozen, karton, plakband, rollen, meetmateriaal, papier en potloden. Hier bouwen de kinderen niet alleen, ze tekenen na afloop ook wat het bouwwerk geworden is. Dat bouwen wordt steeds complexer, waardoor het t...

Op de basisschool was het mijn droom om samen met de klas gezellig over boeken te kletsen. Zelf een boek lezen en dankzij mijn klasgenoten nog meer boeken ontdekken. Als juf heb ik dat vanaf mijn eerste dag in de praktijk gebracht. Hoe zorg je ervoor dat leerlingen boeken aan elkaar promoten en dat lezen leeft in de...

De Kinderboekenweek staat bijna voor de deur! Een mooi moment om extra in te zetten op leesplezier. En daar heb je echt niet alleen thematitels voor nodig. Jet tipt een aantal recent verschenen boeken die niet mogen ontbreken in je boekenkast. 

Geef een peuter een niettang en een rol plakband en er opent zich een wereld vol onderzoek. Startblokkentrainer Peter de Vries en pedagogisch professionals Charlène en Alicia delen hoe je met behulp van echte materialen ontluikende geletterdheid stimuleert. 

In groep 7 van IKC de Zwanebloem is het klaslokaal veranderd in een echte redactie. We leven in onrustige tijden en dat is ook in de klas merkbaar. Hoe verhoud je je in deze tijd tot conflicten in de wereld? Het begint met een verhaal. Wij willen die verhalen doorvertellen aan buurtgenoten en gaan daarom aan de slag...

We spreken met nóg twee leerkrachten die werken binnen het Ontwikkelingsgericht Onderwijs: Marte Brouwer en Gijs Schaatsenberg. Marte (25 jaar) werkt als startende leerkracht op basisschool De Archipel in Amsterdam. Gijs staat al 25 jaar voor de klas en werkt momenteel op de Julianaschool in Schagen.

Ter ere van 25 jaar Zone spreken we met twee leerkrachten die werkzaam zijn binnen het Ontwikkelingsgericht Onderwijs (OGO). Loes van Gehlen (25 jaar) is startende leerkracht en Loes Hesen staat al 25 jaar voor de klas. Beiden werken ze op OBS Weisterbeek.

Met het verschijnen van ‘De Staat van het Onderwijs’ (april 2026) schetst de Onderwijsinspectie opnieuw een zorgelijk maar herkenbaar beeld. De kansenongelijkheid blijft hardnekkig, de basisvaardigheden – zoals taal en rekenen – staan onder druk en de werkdruk is hoog. Daarnaast wordt zichtbaar dat de verschillen tu...

Lezen is een complex proces. Toch ligt in de onderwijspraktijk het gevaar van versimpeling op de loer: technisch lezen wordt los aangeboden van begrijpend lezen, motivatie wordt gezien als iets vrijblijvends en leesstrategieën worden soms aangeleerd zonder koppeling aan leesdoelen. De aanpak Zin in Lezen probeert di...

Anne Steenhoff is leerkracht en auteur van Een lui letterland. Ze vertelt Zone over het belang van de lezende leerkracht en hoe zij van haar leerlingen gemotiveerde lezers maakt. 

Willem Tesselaar van de Willibrordschool vertelt over zijn eerste ervaring met het opbouwen van een reeks volgens de aanpak Zin in Lezen. 

In groep 5 van leerkracht Stijn worden leerlingen ‘sportieve schrijvers’. Ze maken een sportbulletin en doen daar onderzoek naar. Zo leren zij verschillende genres lezen én schrijven. Het praktijkonderzoek is gericht op het interviewen van een sport uit hun omgeving. Vandaag gaat de les daarover. Een spetterende lee...

‘Meertaligheid gebruiken als hefboom voor het leren’, schreef de Onderwijsraad (2025) aan het begin van dit schooljaar in een adviesrapport. Maar dit zie ik op scholen nog weinig gebeuren. Meestal worden meertalige kinderen in een apart taalgroepje gestopt, waar de lesstof bestaat uit droge woordenlijsten en geïsole...

Er staat een gek rond ding met eieren in de gang van kinderopvang Siemenotje. Alle kinderen blijven erbij staan kijken. Een gezamenlijk thema ontstaat vanuit nieuwsgierigheid. Wat zou het zijn? De oudste peuters herkennen het nog wel, dat zijn de eieren van de kuikens! Een terugkerend gezamenlijk project waar het he...

Onderzoekers, leerkrachten en studenten vertellen over hun deelname aan het project ‘Lezen met Begrip en Betrokkenheid’ van de Werkplaats Onderwijsonderzoek Amsterdam (WOA). 

Na het bezoek aan de opticien en van de oogarts heeft Annelinde De Voogd, leerkracht op De Augustinusschool in Ermelo, samen met de kinderen van groep 1/2 allerlei rijke spelplekken ingericht. Hier kunnen de kinderen volop spelen en onderzoeken hoe dat gaat als je naar de opticien en/of de oogarts moet. 

Tussen 2018 en 2023 is er onderzoek gedaan naar de nascholing van de Zin in Lezen-aanpak. [1] Hierbij is gekeken wat er gebeurt tijdens bijeenkomsten en coachingsmomenten die nascholers met leerkrachten hebben. Welk effect heeft deze nascholing op het handelen van leerkrachten in hun eigen klas? En welke invloed hee...

De ontlezing en leesproblematiek treffen zowel jongeren als volwassenen. In deze tijd waarin schermen voortdurend onze aandacht vragen, staat (diep) lezen onder druk. Voordat je het leesgedrag en de leesattitudes van anderen onder de loep kunt nemen – en kunt nadenken over hoe je die kunt stimuleren – is het waardev...

In groep 1/2 van de Werkschuit is het een gezellige beestenboel. Allerlei huisdieren zijn hier te vinden. Kat Sippie wordt ontdaan van haar klitten, de vissen krijgen een steen als verstopplek en voor het uitlaten van Snuf de hond worden natuurlijk poepzakjes meegenomen. En drollen! Er zijn zelfs verschillende vorme...

Het team van basisschool De Bonte Mol wil hun lees- en schrijfonderwijs versterken. Nascholer Tonny Bruin helpt hen met deze kwaliteitsverbetering door middel van de aanpak Zin in Lezen. Tonny vertelt Milou hier meer over. 

Bij ons thema ‘De wereld achter de supermarkt’ in groep 7 worden de leerlingen zich bewuster van de wereld om hen heen. We beginnen met een startactiviteit met producten om erachter te komen wat de leerlingen al weten over de oorsprong en het productieproces ervan, en wat ze nog willen weten. Wat ze willen weten, wo...

In groep 3 van de Rosa Boekdrukker lukt het met behulp van de Zin in Lezen-aanpak steeds beter om geletterde activiteiten te ontwerpen binnen een rijke sociaal-culturele praktijk waaraan alle kinderen kunnen deelnemen.

Inclusiviteit: dat is meedoen, er mogen zijn, wie of wat je ook bent. Lezen kan bijdragen aan een gevoel van er mogen zijn. Boeken met verschillende hoofdpersonen die allerlei ervaringen meebrengen en avonturen beleven, activeren namelijk het empathisch vermogen. 

Op montessorischool De Cilinder in Alkmaar biedt Jasper in groep 3/4/5 betekenisvolle lessen aan binnen het kosmisch onderwijs: leerlingen ontdekken via verhalen en samenhangende thema’s hoe alles in de wereld met elkaar verbonden is. Dit keer is het thema ‘water’. 

‘Hier spreken we alleen Nederlands’, hoorde je lang op veel scholen met kinderen vanuit diverse talige achtergronden. Nu hebben de verschillende talen een heel andere plek binnen scholen. Wat betekent deze verandering voor de Startblokkenpraktijk?