Welkom
Tijdschrift Zone bevat artikelen over thematisch spelend en onderzoekend leren met jonge kinderen. Docenten beschrijven hun ervaringen en hoe ze hier zelf vorm aan geven op school. Er worden boeken gerecenseerd die over dit onderwerp verschijnen. En er is aandacht voor recente wetenschappelijke inzichten en actualiteiten die aansluiten bij spelend en onderzoekend leren.
Bekijk hier alle interviews
Word abonnee
Bekijk hier de optiesDe redactie
Neem contact op met de redactie van Zone
Geen eendagsvlieg
Duurzame onderwijsvernieuwing
Bert van Oers
Duurzame onderwijsvernieuwing stelt bijzondere eisen aan leerkrachten en de pedagogische context waarin zij werken. Zij moeten niet alleen zorg dragen voor de ontwikkeling van leerlingen, maar ook voor de versterking en verdere uitbouw van het achterliggende onderwijsconcept. Om die twee doelstellingen te realiseren...

Grachtenpanden maken
Hilje Oosterbaan-Martinius
In de werkplaats van De Archipel maken we men groep 6,7 en 8 linoleumsnedes van Amsterdam. Daar maken we stempels van, zodat we allerlei mooie kunstwerken mee kunnen maken. Ook kinderen van andere groepen kunnen daar dan mee werken.

Een dag vol CHAT
Martijn van Schaick, Loes Meijer, Marco Mazereeuw, Arjan de Vetten
In augustus 2024 vond het wereldwijde ISCAR-congres plaats in Rotterdam, waar veel Nederlandse deelnemers aanwezig waren. ISCAR staat voor International Society for Cultural-historical Activity Research. Het enthousiasme over de kracht van de cultuurhistorische activiteitstheorie (CHAT) stimuleerde een aantal deelne...
_w400_h260_bgtop.jpg)
Zonder wrijving geen glans
Inge Haarsma
Diversiteit en inclusie in het onderwijs: iedereen is vóór, niemand is tégen. Tenminste, zolang het abstract blijft, liefst in de vorm van een beleidsnota waarin woorden als ‘verbinden’ en ‘met elkaar omgaan’ als een soort mantra terugkeren. Maar ondertussen wordt het klaslokaal steeds meer een afspiegeling van een ...

Geschreven kunstwerken
Lisan Hoogendonk
Een ontzettend leuke activiteit is samen met kinderen naar kunst kijken, kunst maken of erover praten. Kinderen geven nog hun eerlijke mening en ervaren kunst op een bijzondere manier. Iets waar volwassenen wat van kunnen leren. Het (samen) lezen van boeken over kunst kan leiden tot mooie gesprekken.

Chocomelk te koop!
Penny Komrij
Buiten spelen is een belangrijk onderdeel van de dag bij kinderopvang Fun4Kids in Schagen. Weer of geen weer, we gaan altijd naar buiten. We denken hierbij goed na over de activiteiten die we met de kinderen doen. Naast samen heel veel plezier hebben, zien we dat samen buiten spelen de brede ontwikkeling enorm stimu...

Poes is zoek!
Een spelverhaal op SBO De Cirkel
Janneke 't Hart
Hoe kom je tot een spelverhaal? En hoe zorg je ervoor dat kinderen die extra ondersteuning nodig hebben hun ervaringen en belevingen hieraan kunnen verbinden? Janneke vertelt hoe juffen Eveline en Tamara van SBO De Cirkel dat doen.
_w400_h260_bgtop.jpg)
De magische kracht van audio
Laura van Looijengoed
Groep 8 van de Gelderlandschool maakt een podcast! Wat begon als een spontaan idee om leesbevordering op een moderne manier vorm te geven, groeide uit tot een serieus leerproject dat een vast onderdeel is van het jaarprogramma. De titel, Podcasts die nergens draaien, is geïnspireerd op een van hun lievelingsboeken: ...
_w400_h260_bgtop.jpg)
Weg met de identieke vogeltjes.
Laat kinderen zelf ontdekken.
Bianca Philipsen
Bianca Philipsen ontdekte het boek Begrijpen met je handen dat een andere kijk op creativiteit biedt. Ze legt uit hoe ze deze procesgerichte werkwijze toepast binnen de kinderopvang.
_w400_h260_bgtop.jpg)
Opgroeien met kunst
Sara Backer over Museumboefjes
Marga Putter en Dorian de Haan
Kunsthistorica Sara Backer vond dat er amper educatief aanbod was voor kinderen onder de vier jaar. Ze bedacht daarom Museumboefjes, waarmee ze kunst voor jonge kinderen dichterbij brengt. Zone ging met haar in gesprek.

Van paardhoorn tot vliegkoe
Lotte Blom
In het laboratorium van Professor Plof gebeuren de meest wonderlijke dingen! De professor (de juf) is op zoek naar nieuwe diersoorten: dieren met bijzondere eigenschappen, grappige vormen of verrassende combinaties. De kinderen helpen enthousiast mee met dit onderzoek. Ze bekijken echte dieren, onderzoeken wat deze ...

Buiten de eigen groep kijken
Samenwerken binnen het MIBO-netwerk
Bea Pompert en Laurens van Vliet
Leerkracht Laurens van Vliet en nascholer Bea Pompert vertellen over hun samenwerking en deelname aan het MiBo-netwerk. Dit netwerk functioneert als een onderzoeksgroep van leerkrachten, hun begeleiders en wetenschappers.

Boundary crossing.
Meedoen over grenzen heen.
Marjolein Dobber
In deze rubriek bespreken we theoretische concepten en de meerwaarde die deze kunnen hebben voor de praktijk. Dit keer gaat het over boundary crossing, wat letterlijk ‘het overgaan van grenzen’ betekent.

De leeswereld is van iedereen.
Jet Ellerbroek
Soms lijkt het of de wereld is verdeeld in lezers en niet-lezers. De lezers zijn het roerend met elkaar eens: lezen verbindt, lezen is fantastisch, lezen verruimt je wereld. En kunnen lezen is natuurlijk onmisbaar als je goed wilt kunnen functioneren in onze geletterde maatschappij. Maar wat nou als je geen idee heb...

Zeg eens AAA
Marte Brouwer en Sasja Boontjes
In groep 3 van De Archipel is het druk in de wachtkamer van de tandarts. De kleuters komen vandaag langs en zijn één voor één de beurt voor een controle. Met handschoenen, mondkapjes en een witte jas staan de tandarts en de assistenten klaar. na een grondig onderzoek wordt de patiënt gerustgesteld. 'Geen gaatjes gel...

Heel de school leest
Monique van Gaalen en Levineke van der Meer
In deze nieuwe rubriek laten we zien hoe leerkrachten hun leeromgeving hebben ingericht. Dit keer is dat op De Fontein in Den Burg op Texel, waar Monique van Gaalen ons rondleidde. In hun leeromgeving staat het leesaanbod centraal, passend bij het aanbod in de groepen.

De lezende professional
(Lees)ervaringen van trainers
Milou Nootebos
De maatschappelijke ontlezing en leesproblemen in Nederland treffen zowel jongeren als volwassenen. Ook veel onderwijsprofessionals lezen te weinig of zelfs helemaal niet. Hoe krijgen Startblokkentrainers hun deelnemers weer (meer) aan het lezen?

Nieuw jaar, Nieuwe Zone
Marjolein Dobber
Bij het van de mat pakken en openen van dit nummer is het je vast niet ontgaan: Zone heeft een nieuw jasje! En dat is niet alleen te zien in de vormgeving, ook in het type artikelen en de werkwijze pakken we het vanaf 2026 anders aan. Deze wijziging valt samen met het vertrek van Bea Pompert als hoofdredacteur. We w...

Diep het bos in
Leren met hoofd, hart en handen
Bea Pompert, Sasja Boontjes
In de groepen 3/4 van ’t Schrijverke in Den Bosch ruikt het naar de herfst.
De boswachter is vorige week gespot op het schoolplein. Nou, dat is meteen raak.
Er blijken plotseling bomen in de buurt te zijn omgezaagd. De stronken liggen verspreid over het plein.

Boeken over technologie
Lisan Hoogendonk
Technologie is niet meer weg te denken uit onze samenleving, helemaal voor kinderen die opgroeien met al deze gadgets en handigheidjes binnen handbereik. Het lijkt een wereld te zijn die lijnrecht tegenover die van het boek staat, maar gelukkig bieden veel boeken een fijn tegengeluid of ze laten ons ook zien hoe tec...

Leeswijzer voor diversiteit en inclusie in jeugdliteratuur
Inge Haarsma
Een bruikbare tool voor wie met kinderen én verhalen werkt.
_w400_h260_bgtop.jpg)
Van leerlingen lezers maken
Dat gaat niet vanzelf
Ingrid Elijzen
Hoe voer je literaire gesprekken in de klas rondom een boek dat je samen met de klas leest.
_w400_h260_bgtop.jpg)
Ongemakkelijke gesprekken voeren
Daar heeft elk kind recht op!
Bea Pompert
Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat ‘wereldse gesprekken’ in onze klassen betrokkenheid en verantwoordelijkheid aanboren, in plaats van populisme, hard oordelen of onverschillig wegkijken?

Smartphonegebruik bij kinderen: sociale vrijheid of verslaving?
Laura Hartman, Esther Polhuijs en Maryam Elbamby
Wanneer onze buurtschool het initiatief Smartphonevrij Opgroeien lanceert, zijn we meteen enthousiast. Dat willen wij ook bij onze school op gang brengen. Maar hoe begin je zo’n beweging?

Digitale weerbaarheid begint met luisteren
Tafat van Paassen en Jannetje Blokker
Ili Ma doet onderzoek naar mis- en desinformatievatbaarheid onder jongeren tussen de 12-24 jaar. Vragen die hierbij centraal staan zijn: Wat zien kinderen en jongeren op sociale media? Wat maakt deze informatie voor hen overtuigend? Hoe kunnen we scholen helpen om hun educatie beter in te richten, om jongeren weerba...

Oefenen met metacognitieve vaardigheden?
Juist binnen OGO onderwijs.
Mirjam Nordkamp
Hoe kun je binnen OGO werken aan metacognitieve vaardigheden?

Gezamenlijk leiderschap opbouwen moet je doen!
Björn Bouwmeister
In dit artikel wordt duidelijk hoe Björn de samenwerking tussen kinderdagopvang, BSO en onderwijs op een ontwikkelingsgerichte manier samen met het team invult.
_w400_h260_bgtop.jpg)
Van leesbevordering tot ritmetraining en literaire gesprekken
Afstudeerrichting lezen in de praktijk
Inouk Boerma, Lise Koopman, Mila van Coevorden en Ap Idrissi
Pabostudenten Lise, Mila en Ap ronden hun studie af met een praktijkonderzoek over een leesonderwerp naar keuze. In dit artikel beschrijven ze hun afstudeeronderzoek.
Op Hogeschool IPABO kunnen studenten sinds studiejaar 2023/2024 kiezen voor de afstudeerrichting Lezen. De vierdejaarsstudenten die deze richting ...

Laten spelen, leren spelen en spelen om te leren
Elisabeth Braams, Maike Groen, Bea Pompert
In dit artikel zien wij hoe spontaan spel en spel met begeleiding in één speeltijd volop kansen krijgen.
Op KC De Snip in Nieuwe Niedorp is veel aandacht voor spel in de onderbouw. De leerkrachten van de groepen 1 t/m 3 vinden betekenisvol leren, dat past bij de onderwijsbehoeften van alle leerlingen, een belang...

Verhalen verbinden
Samen aan de slag tijdens de Startblokkentraining
Peter de Vries
Startblokkentrainer Peter de Vries laat zien hoe hij met behulp van verhalen bouwt aan een lerende community waarbinnen iedereen vanuit zijn eigen rol deelneemt.

TOS en OGO, dat past!
Patty ten Barge
Patty geeft ons een inkijkje in haar dagelijkse werkzaamheden als ambulant begeleider van TOS-leerlingen in het basisonderwijs.
_w400_h260_bgtop.jpg)
Wat blijft er nog te onderzoeken als AI alles weet?
Waarom de worsteling met vragen en ideeën onmisbaar blijft in het onderwijs
Menno van der Schoot
Kunstmatige intelligentie dendert met ongekende vaart de klas binnen. Wat betekent dat voor onderzoekend leren, waarin vragen stellen en zelf denken centraal staan?

We willen het voelen
Isabelle Vingerhoets
We willen het voelen!
Dan ben je dik twee jaar met pensioen en wil je je toch nog met onderwijs bemoeien. Het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Mijn hart en dat van veel gemotiveerde, enthousiaste
onderwijsprofessionals ligt bij kinderen. Bij kinderen die we veiligheid willen bieden. Bij spelende en onderzoeke...
_w400_h260_bgtop.jpg)
Gemiddeld is saai
Bea Pompert
Gemiddeld is saai en dat willen wij natuurlijk niet voor onze leerlingen. Onze leerlingen vinden saai ook een probleem, trouwens. Denk maar eens aan die diepe zuchten in de klas wanneer het taalboek open moet. Voor mij was dat ooit een belangrijke reden iets anders te willen met mijn taalonderwijs: zelf dingen doen,...

Zin in lezen
Nanette Wagenaar
“Neem straks je boek mee in de kring, dan kunnen we elkaar inspireren en bijpraten over de boeken die we aan het lezen zijn,” zeg ik op maandagochtend tegen de kinderen van groep 4.

Literatuur lezen met kinderen
Anne van Buul
In Brieven aan Miyo. Over het lezen van de klassieken met kinderen toont Martin Bootsma zich de leraar die ik vroeger had willen hebben. Een leraar die de rust en de ruimte schept om samen in een verhaal te verdwijnen. Een leraar die je na dat ene boek het perfecte vervolgboek weet aan te raden. Een leraar die zijn ...