Welkom
Tijdschrift Zone bevat artikelen over thematisch spelend en onderzoekend leren met jonge kinderen. Docenten beschrijven hun ervaringen en hoe ze hier zelf vorm aan geven op school. Er worden boeken gerecenseerd die over dit onderwerp verschijnen. En er is aandacht voor recente wetenschappelijke inzichten en actualiteiten die aansluiten bij spelend en onderzoekend leren.

Bekijk hier alle interviews
Word abonnee
Bekijk hier de optiesRedactie
Neem contact op met de redactie
In gesprek met Pim van der Pol
Dorian de Haan en Marga Putter
Verbeeldend spel staat centraal in het werk van Pim van der Pol in de orthopedagogische praktijk. Hij werkte in een Medisch Kleuter Dagverblijf met kinderen met sociaal emotionele gedragsproblematiek en heeft ervaring met fysiek- en meervoudig gehandicapte kinderen.
_w400_h260_bgtop.jpg)
Column
OGO leerkracht....
Nathalie van Bergen
Toen ik in 2000 na mijn afstuderen voor de klas ging, begon ik mijn loopbaan op een OGO school. Dit was een kleine school waar we als startend team wegwijs gemaakt werden in de wereld van Ontwikkelingsgericht Onderwijs, begeleid door kenners vanuit de OBD. Wat heb ik een hoop bijgeleerd in deze tijd! Fantastisch was...

Racisme of discriminatie?
Jo Nelissen
Vrijwel dagelijks lezen we in onze vak- en dagbladen meningen en discussies over racisme en de kwalijke gevolgen daarvan in de samenleving. Zelden of nooit echter wordt duidelijk gemaakt wat onder ‘ras’ en met name ‘menselijke rassen’ nou eigenlijk wordt verstaan. Het kan daarom geen kwaad na te gaan wat de wetensch...

En toen....was er een nieuwe canon.
Lorien de Koning en Carla van Boxtel
De Canon is vernieuwd, op 22 juni 2020 presenteerde de commissie ‘Herijking Canon van Nederland’ de vernieuwde Canon. Er zijn tien nieuwe vensters bijgekomen, vier vensters zijn gewijzigd en er zijn tien vensters verdwenen. Na zo’n herziening staan actualiteitenprogramma’s en kranten vol met experts en wetenschapper...

Column
Een startende leerkracht aan het woord
Astrid Lauw
Hoewel het voor mij voelt alsof ik al langer dan 2,5 jaar voor de klas sta, is het nog altijd zo dat ik startend leerkracht ben. Ik heb mijn (2-jarig) zij-instroom traject afgelopen zomer afgerond bij de Archipel in Amsterdam. Een school waar ik kennis heb mogen maken met Ontwikkelingsgericht Onderwijs. Een mooie on...

Schuurpapier: Sluit de rijen niet!
MAG HET IETSJE ANDERS IN DE KLAS?
Bea Pompert
MAG HET IETSJE ANDERS IN DE KLAS?
In tijden van werkdruk en discussie over het belang van het werk van leerkrachten is het verdedigbaar dat de professionaliteit van leerkrachten breed uitgemeten wordt. Natuurlijk is leerkracht zijn een vak dat niet voor iedereen is weggelegd. Het is een vak van hart, hoofd en hande...

De boekendoos
Ramon Bakker en Teun van Paridon
Op de Julianaschool in Schagen is tijdens de coronaperiode dat er thuis gewerkt is, in groep 7 een opdracht gegeven om thuis een boek te kiezen en te lezen en hiervan een boekendoos te maken. Deze doos mocht worden versierd en gevuld met allerlei voorwerpen of afbeeldingen die een belangrijke rol hebben in het verha...
Aanraders van verschillende schoolleiders en directieleden
De boekenkast
Marlies Pepping, Miriam Spijkers, Inge Haarsma, Nicole Hanegraaf
Wat lezen jullie als leidinggevenden, vroegen wij aan enkele directies en welke prachtboeken raad je de ZONE-lezers aan.
In deze Boekenkast enkele van hun tips.
Veel leesplezier.

Spelen met robottaal
Programmeren met kleuters
Ilse van der Pol
Startpunt is een schoolbreed thema waarbij techniek centraal staat; vanaf de groepen 4 is er een programmeercircuit. De kleuterleerkrachten bespraken de betekenis voor kleuters en welke doelen er centraal moesten staan. Het leidde tot veel ideeën over voertuigen, fabrieken, robots en machines die we zouden kunnen in...

Meer onderwijs buiten, kan dat?
Hanneke Verkleij
Dit beeldverhaal laat zien welke activiteiten leerlingen samen met hun leerkrachten buiten het klaslokaal kunnen ondernemen.

Ik zal het de kinderen eens vragen hoe het moet
Marco van Schagen
Spelend en onderzoekend leren, ik vind dat het mooiste dat er is. Bedenken wat kan en het vervolgens toch anders doen. De speelsheid van het ontdekken door het te doen, dat is voor mij heel belangrijk. Het geeft een onschuldigheid en een verrassing waardoor er spontaan telkens nieuwe mogelijkheden ontstaan. Een nieu...

Goed taalonderwijs vraagt om een woonkamerschool
Een interview met taalexpert Carolien Frijns over haar visie op wat sterk taalonderwijs inhoudt en hoe dit vorm krijgt in de klas.
Eva Köhler
In ‘De vliegtuigklas. Naar sterk taalonderwijs op de basisschool’ schrijf je over ‘het willen weten met een missie’. Vertel eens wat die missie voor jou inhoudt?
“Als ik een onderzoek opstart of meewerk aan een onderzoek dan vind ik het voor mijzelf belangrijk dat ik het onderzoek, direct of indirect, kan kaderen b...

Vierluik over thuisleren tijdens corona.
Van binnen naar buiten
Mariska Rave, Helene Steijn, Anne Reijrink, Jura, Josha en Juan
Vanuit de rol van leerkracht, leerling, ouder en intern begeleider geven we een inkijkje
in de beleving van de afgelopen periode van thuisleren.

Zou dat kunnen een panda als huisdier?
In dit artikel komt naar voren hoe gesprekken eruitzien, welke kenmerken ze hebben en welke interventies de leerkracht onderneemt.
Bea Pompert
In de groep 5 van leerkracht Wiebe wordt onderzoek gedaan naar de dierenwereld. Na een flinke oriëntatie op het onderwerp, krijgt de groep zicht op hun onderzoeksvragen. Zo willen leerlingen vooral aan de slag over huisdieren, andere willen onderzoek doen naar dierentuinen, bedreigde dieren en dierenbescherming. ...

Stap maar op je fiets
Extra verkeersinformatie! Over het voeren van echte gesprekken met jonge kinderen.
Hermien de Waard
Hier volgt extra verkeersinformatie; op het plein van ABBS De Zuiderzee op IJburg worden volop verkeerswerkzaamheden uitgevoerd door zeer serieuze werknemers. Gelukkig houdt het verkeer hier rekening mee. Dat levert verschillende files op, houd rekening met een vertraging van ongeveer 30 minuten. In dit artikel k...

Dialogische gesprekken in de klas
Dat is de investering meer dan waard!
Chiel van der Veen en Femke van der Wilt
Gesprekken vormen een belangrijk – ja, misschien wel hét belangrijkste – onderdeel van de dagelijkse onderwijspraktijk. Ze bieden volop mogelijkheden om te leren, kennis te maken met nieuwe perspectieven en te reflecteren op je eigen ideeën. In veel scholen vinden gesprekken de hele dag door plaats in verschillende ...
_w400_h260_bgtop.jpg)
Het wonder van witlof
Column
Jelleke Boon
Spel en onderzoek in het SBO

Leiderschap in roerige tijden
Schuurpapier
Jos Houtveen
In de maanden die achter ons liggen stond de wereld, en daarmee ook het onderwijs, op z’n kop. In korte tijd werd een beroep gedaan op het aanpassingsvermogen van iedereen die bij het onderwijs betrokken was: leerling, leerkracht, ouder en leidinggevende. In ruim twee maanden tijd schakelden we van volledig onderwij...
Redactionele opening
Roerige tijden
Hanneke Verkleij
Woordje van de redactie
Van de redactie: we zijn thuis
Ester van Oers
Ten tijde van het schrijven van dit editorial zitten we in een unieke situatie in Nederland en in een groot deel van de wereld. Alle leerlingen zijn thuis en de scholen zijn leeg. Leerkrachten werken ontzettend hard om contact te houden met de leerlingen en ouders te ondersteunen in het begeleiden van het onderwijs ...
_w400_h260_bg.jpg)
Pokewattes
Nanette Wagenaar
Nanette Wagenaar, leerkracht groep 3 van de Werkschuit in Haarlem, laat in dit schuurpapiertje zien wat het oplevert wanneer je echt inzet op de leefwereld van je leerlingen.

Van kroeg naar klas
Michel Penders
Michel Penders vertelt over zijn ervaringen als eerstejaars deeltijdstudent aan de Hogeschool van Amsterdam.
_w400_h260_bg.jpg)
Ontwikkelingsgericht onderwijs nog eens onder de loep
Bert van Oers
Bert van Oers schrijft in 2003 in Zone zijn inmiddels klassieke artikel ‘Signatuur van Ontwikkelingsgericht Onderwijs’. In 2012 formuleert hij in ‘Opnieuw op de foto’ OGO expliciet als betekenisgericht in dubbele zin: voor de leerling en voor de cultuur. Nu dan voor de derde keer OGO onder de loep. Een scherp en act...
_w400_h260_bg.jpg)
Ontwikkelingsgericht onderwijs in beeld
Hanneke Verkleij
Het is van het grootste belang om met elkaar duidelijk te houden waar we mee bezig zijn in Ontwikkelingsgericht Onderwijs: welke theorie? Welke praktijken hangen daarmee samen? De eerder voorgestelde kenmerken van OGO die de signatuur van dit onderwijs vormen (van Oers, 2003), zijn nog steeds een goede leidraad, maa...
_w400_h260_bg.jpg)
Wij krijgen post
Anoek Haarbosch
Anouk Haarbosch, leerkracht groep 1-2 op basisschool De Bolster, vertelt over het gebruik van spelverhalen in het thema 'Post'.
Agency
Chiel van der Veen en Nicolette van Halem
De leerkracht als change-agent, inzetten op de professionele agency van docenten of de agency van leerlingen versterken. De kans is groot dat je het begrip ‘agency’ op enig moment voorbij hebt zien komen. Hoewel het concept ‘agency’ aan populariteit wint, is voor veel leerkrachten allerminst duidelijk wat er met het...
_w400_h260_bgtop.png)
Verjaardag in Ampeva
Chrisje Holstein
In de bovenbouwgroep SBO de Windroos van leerkracht Simone Westra worden watersteden gebouwd.
Chrisje Holstein (leerling in haar groep) wil kinderboekenschrijfster worden. Zij schrijft heel veel en bij de waterstad die zij met een groepje maakt, schrijft zij een verhaal dat zich afspeelt in Am(sterdam)Ve(netie)Pa(rijs).
_w400_h260_bg.jpg)
Traveling around the world
Ilona ’t Hart en Wim van Heteren
Met de komst van een ‘buitendocent’ Engels ontstaat een meertalige community met ontwikkelingskansen voor alle deelnemers in groep 8 van Ilona ’t Hart en Wim van Heteren van Basisschool De Schakel te Nieuw Lekkerland.
_w400_h260_bg.jpg)
We bouwen een speeltuin
Didem Aycilik
Groep 3-4 gaat zelf een speeltuin ontwerpen. Ze starten met het nadenken over wat ze al weten van speeltuinen. Daarna onderzoeken
de kinderen speeltuinen in de buurt, denken ze samen na over welke toestellen ze in hun eigen speeltuin willen hebben, maken een plattegrond en ontwerpen prototypes. Het thema leeft en ie...
_w400_h260_bg.jpg)
Een verhaal bouwen
Lotte Blom
In onze kleutergroep zorgen verschillende hoeken voor een rijk spelaanbod van betekenisvolle spelactiviteiten. Alle kennis en vaardigheden die voor onze kleuters van belang zijn kunnen hier ‘als vanzelf’ aan bod komen. In elke hoek komen meerdere kernactiviteiten en de daarbij behorende kennis en vaardigheden aan de...
_w400_h260_bg.jpg)
Je hoeft je alleen maar te verbazen
Dorian de Haan en Marga Putter
Interview met Jan van Schaik.
Hij is een beeldend kunstenaar die inmiddels 51 tuinen heeft gemaakt, voor scholen en kinderdagverblijven.
_w400_h260_bg.jpg)
Er is zoveel te doen
Dorian de Haan en Marga Putter
Bernadette Krol en Jeannette van Boordt vertellen over hun ervaringen met de gezamenlijke natuurspeelplaats, hun rol daarin
en de waarde ervan voor de leerlingen.
_w400_h260_bg.jpg)
Uitstapje in eigen school
Michelle Ramb
Michelle Ramb van IKC De Kleine Reus gaat met haar groep 3 op bezoek bij de kringloopwinkel van groep 5.
_w400_h260_bg.png)
We moeten spelen
Levineke van der Meer
Dit is een boekrecensie van Levineke van der Meer van het boek 'We moeten spelen' van Rob Martens.
_w400_h260_bg.jpg)
De buitenbeentjes
Ester Wagemakers
Dit is een column van Esther Wagemakers. Ze kijkt terug op haar eerste thema in groep 7 waarin de groep als redactie zelf een vriendschapskrant uitgeeft.
_w400_h260_bg.jpg)
Het Frea Janssen-Vos Fonds
Frea Janssen-Vos fonds
Het Frea Janssen-Vos Fonds is opgericht ter nagedachtenis aan deze belangrijke grondlegger van OGO in ons land. Het fonds biedt leerkrachten, pedagogisch medewerkers, nascholers en wetenschappers de gelegenheid om OGO een nieuwe impuls te geven. Het gaat om specifiek praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek.